طراحی فرم فارسی؛ موبایل، کارت بانکی، شبا و کد پستی
راهنمای عملی ساختن فرمهای ایرانی که کاربر راحت پر کند: برچسب و راهنما، نوع صفحهکلید، قالببندی خودکار، تشخیص بانک و اپراتور، آدرس و ترتیب فیلدها.

فرم، جایی است که کاربر واقعاً کاری انجام میدهد: ثبتنام میکند، خرید میکند، پول جابهجا میکند. هر اصطکاک کوچک در فرم، مستقیم به کاربر ازدسترفته تبدیل میشود. فرمهای ایرانی چند فیلد خاص دارند که اگر درست طراحی شوند، پر کردنشان چند ثانیه است و اگر نه، منبع خطا و شکایت.
قاعدههای عمومی پیش از فیلدهای خاص
- هر فیلد برچسب واقعی بالای خودش دارد. متن داخل فیلد (placeholder) با تایپ اول ناپدید میشود و جای برچسب را نمیگیرد.
- یک ستون. فرم تکستونی سریعتر پر میشود؛ چشم فقط پایین میرود. استثنا: فیلدهای کوتاه و مرتبط مثل «شهر و کد پستی».
- فقط چیزی را بپرسید که لازم دارید. هر فیلد اضافه، درصدی از کاربران را از ادامه منصرف میکند.
- فیلد اختیاری را علامت بزنید، نه اجباری را. وقتی بیشتر فیلدها اجباریاند، کنار چندتای اختیاری بنویسید «(اختیاری)».
- دکمهٔ ارسال را با فعل بنویسید: «ثبت سفارش»، نه «ارسال» یا «تأیید».

شماره موبایل
inputmode="tel"وautocomplete="tel"تا گوشی صفحهکلید شماره بیاورد و مرورگر شماره را پیشنهاد کند.- هر شکلی را بپذیرید: «۰۹۱۲…»، «9123…» و «+98912…». خودتان یکسانش کنید.
- قالببندی هنگام تایپ: «۰۹۱۲ ۳۴۵ ۶۷۸۹» خواناتر از یازده رقم پشت سر هم است.
- نام اپراتور را کنار فیلد نشان دهید؛ تأیید ضمنی است که شماره درست است.
import { normalizeMobile, isValidMobile, getMobileOperator } from "@kashi-ui/persian";
normalizeMobile("+98 912 345 6789"); // "09123456789"
getMobileOperator("09123456789")?.name; // «همراه اول»
کارت بانکی و شبا

- گروههای چهاررقمی برای کارت (۶۰۳۷ ۹۹۱۲ …) و شبا.
- نام و لوگوی بانک از شش رقم اول کارت یا رقمهای شبا قابلتشخیص است؛ نشانش دهید.
- چپبهراست: فیلدهای کارت و شبا را
dir="ltr"بگذارید تا گروهها برعکس دیده نشوند؛ برچسب و خطا فارسی بمانند. مقالهٔ راستچین کردن دلیلش را توضیح داده است. - پیشوند IR را ثابت کنید و از کاربر فقط ۲۴ رقم بخواهید.
- چسباندن را آزاد بگذارید. بیشتر کاربران شبا را از اپ بانک کپی میکنند؛ فاصله و خط تیرهٔ اضافه را خودتان پاک کنید.
جزئیات الگوریتمها را در مقالهٔ اعتبارسنجی کارت و شبا نوشتهایم.
کد پستی و آدرس
- کد پستی ده رقم است؛ با
inputmode="numeric"و قالب «۱۲۳۴۵-۶۷۸۹۰» بگیرید. - استان و شهر را از فهرست انتخاب کنید و فهرست شهرها را بر اساس استان محدود کنید. تایپ آزاد شهر، دادهای میسازد که بعداً قابلجستجو نیست.
- آدرس را تکهتکه نکنید مگر لازم باشد. یک فیلد «نشانی» با خیابان، کوچه و پلاک برای بیشتر فروشگاهها کافی است؛ پلاک و واحد را جدا بگیرید چون پیک لازمشان دارد.
ترتیب و گروهبندی

فرمهای بلند را گروهبندی کنید: «اطلاعات تماس»، «نشانی تحویل»، «پرداخت». ترتیب گروهها از ساده به سخت باشد؛ کاربری که دو گروه اول را پر کرده، احتمال بیشتری دارد که گروه سوم را هم پر کند.
خطاها
- خطا را کنار همان فیلد و وقتی کاربر از فیلد بیرون رفت نشان دهید، نه همه را بالای فرم بعد از ارسال.
- اگر بعد از ارسال چند خطا هست، فوکوس را به اولین فیلد خطادار ببرید.
- پیام بگوید چه کار کنیم: «شماره موبایل باید ۱۱ رقم باشد و با ۰۹ شروع شود». راهنمای کامل را در مقالهٔ پیام خطا ببینید.
- ورودی کاربر را پاک نکنید. هیچچیز آزاردهندهتر از فرمی نیست که بعد از خطا خالی شود.
فیلدهای آماده
همهٔ فیلدهای این مقاله در کاشی آمادهاند و هر دو نوع رقم، قالببندی، تشخیص بانک و اپراتور و پیام خطا را دارند:
<PersianInput kind="mobile" label="شماره موبایل" name="mobile" />
<PersianInput kind="card" label="شماره کارت" name="card" />
<PersianInput kind="iban" label="شماره شبا" name="iban" />
<PersianInput kind="postal" label="کد پستی" name="postal" />
فهرست کامل در ورودیهای فارسی و فرم آدرس با استان و شهر در کامپوننت آدرس آمده است.
جمعبندی
فرم خوب ایرانی، هر شکل ورودی را میپذیرد، صفحهکلید درست را باز میکند، شمارهها را قالببندی و تأیید ضمنی (نام بانک و اپراتور) نشان میدهد و خطا را کنار فیلد و با راهحل میگوید. این جزئیات کوچک، فرق فرمی است که پر میشود و فرمی که رها میشود.


