نوشتن متن رابط
راهنمای جامع فارسینویسی در محصول؛ از لحن و برچسب دکمه و پیام خطا تا نیمفاصله، نشانهها، عدد، واژهگزینی، دسترسپذیری و تایپوگرافی متن فارسی.
متن رابط بخشی از طراحی است. دکمهای که «تأیید» نوشته و معلوم نیست چه میکند، یا خطایی که فقط میگوید «خطا رخ داد»، به اندازهٔ یک دکمهٔ کج به محصول آسیب میزند؛ و «میخواهید» بینیمفاصله یا «ي» عربی، حس بیدقتی میدهد، حتا اگر خواننده نداند چرا. این راهنما در دو بخش است: چه بنویسیم (لحن، ساختار و هر جزء رابط) و چطور بنویسیم (دستور خط، نشانهها، عدد و واژهگزینی). متنهای داخلی خود کاشی با همین قاعدهها نوشته شدهاند.
مبنا: برای درستنویسی، کاشی از دستور خط فارسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیروی میکند. جاهایی که شیوهنامههای معتبر با هم فرق دارند (مثلاً «حتی» یا «حتا»، «خانهٔ» یا «خانهی»)، هر دو را آوردهایم؛ یکی را برای محصولتان انتخاب کنید و همهجا یکدست بنویسید. یکدستی از هر انتخابی مهمتر است.
بخش اول: چه بنویسیم
اصول
۱. روشن: کاربر بیفکر بفهمد. واژهٔ آشنا، جملهٔ کوتاه، فعل معلوم. ۲. کوتاه: هر واژهای که بیآن معنا عوض نمیشود، حذف شود. کاربر رابط را میخواند تا کارش را انجام دهد، نه برای لذت خواندن. ۳. مفید: هر متن به یک پرسش کاربر جواب میدهد: این چیست؟ چه کنم؟ چه شد؟ حالا چه؟ ۴. انسانی: مثل آدمِ مؤدب حرف بزنید، نه مثل نامهٔ اداری و نه مثل ماشین. ۵. یکدست: برای یک مفهوم در کل محصول یک واژه. اگر جایی «سبد خرید» نوشتید، جای دیگر «کارت» یا «سبد» ننویسید.
صدا و لحن
صدا شخصیت ثابت محصول است؛ لحن با موقعیت عوض میشود. یک آدم با همان شخصیت، در جشن تولد و در بیمارستان یکجور حرف نمیزند.
- تبریکتبریک! اولین فروشتان ثبت شد.
- خوشامدبه کاشی خوش آمدید.
- کار عادینشانی ذخیره شد.
- خطاپرداخت انجام نشد.
- حذفبرای همیشه حذف میشود.
- پول و امنیترمز دوم لازم است.
| موقعیت | لحن | نمونه |
|---|---|---|
| خوشامد و معرفی | گرم و تشویقکننده | به کاشی خوش آمدید. اولین پروژهتان را بسازید. |
| کار عادی | خنثی و کوتاه | نشانی ذخیره شد. |
| خطا | آرام و راهنما، بدون شوخی | پرداخت انجام نشد. مبلغی از حساب شما کم نشده است. |
| پول، حریم خصوصی، امنیت | جدی و دقیق | برای برداشت، رمز دوم کارت لازم است. |
| حذف و کار برگشتناپذیر | صریح | این سفارش برای همیشه حذف میشود. |
| موفقیت بزرگ | شاد، ولی کوتاه | تبریک! اولین فروشتان ثبت شد. |
رسمیت
- در رابط، فارسی معیارِ ساده بنویسید: نه اداری («مبذول فرمایید»، «حسبالدستور») و نه شکسته («میشه»، «رو»).
- شکستهنویسی را، اگر برندتان میخواهد، فقط در بازاریابی، شبکههای اجتماعی یا گفتگوی پشتیبانی به کار ببرید؛ هرگز در پیام خطا، پرداخت، قرارداد و متنهای امنیتی. دستور خط شکسته هنوز مرجع واحد ندارد و خواندنش برای همه یکسان نیست.
- کاربر را «شما» خطاب کنید و فعل را جمع بیاورید («وارد کنید»). نه «تو»، و نه سومشخص اداری («کاربر گرامی، … نمایید»).
- «لطفاً» را فقط وقتی بنویسید که کار اضافهای میخواهید («لطفاً چند لحظه صبر کنید»)، نه برای هر دستوری.
- فرض جنسیتی نکنید: «آقا/خانم» را فقط وقتی بنویسید که کاربر خودش آن را انتخاب کرده است. فارسی خوشبختانه ضمیر جنسیتی ندارد؛ با «کاربر گرامی» و «دوست عزیز» هم آن را خراب نکنید.
| درست | نادرست |
|---|---|
| رمز خود را وارد کنید. | رمزت را وارد کن. / کاربر گرامی، رمز را وارد نمایید. |
| پرداخت انجام شد. | پرداخت با موفقیت صورت پذیرفت. |
| نشانی را ذخیره کردیم. | نشانی ذخیره گردید. |
| کد پستی ده رقم است. | لطفاً توجه داشته باشید که کد پستی باید ده رقم باشد. |
| پرداخت انجام نشد. | اوه! انگار پولت گم شد 😅 |
ساختار متن
کاربر متن رابط را نمیخواند، میپیماید: چشمش اول عنوان و چند واژهٔ اول هر خط را میگیرد.
- مهمترین چیز اول: «کد پستی ده رقم است»، نه «با توجه به استاندارد پست، تعداد ارقام کد پستی ده است».
- واژهٔ کلیدی در ابتدای جمله و فهرست: «سفارشها»، «پرداختها»، «تنظیمات»؛ نه «مشاهدهٔ سفارشها»، «مشاهدهٔ پرداختها».
- یک ایده در هر جمله و حداکثر دو سه جمله در هر بلوک. متن بلندتر را فهرست کنید یا به صفحهٔ راهنما ببرید.
- فعل امر برای کار، اسم برای جا: دکمه «ذخیرهٔ تغییرات»، منو «تنظیمات».
- «شما» و «ما» را درست جدا کنید: «سفارشهای من» یا «سفارشهای شما»؛ یکی را برگزینید و در کل محصول همان را بنویسید.
جزء به جزء رابط
پیش از نوشتن، جای پیام را درست انتخاب کنید؛ متن خوب در جای نادرست هم دیده نمیشود.
عنوان صفحه و بخش
- اسم آنچه در صفحه هست: «سفارشها»، «نشانی تحویل». بدون نقطه در پایان.
- کوتاه، و همان واژهای که در منو و پیوند رسیدن به این صفحه آمده است.
برچسب دکمه
دکمه کاری انجام میدهد، پس برچسبش فعل است و میگوید بعد از کلیک چه میشود.
| درست | نادرست | چرا |
|---|---|---|
| ذخیرهٔ تغییرات | تأیید | «تأیید» نمیگوید چه اتفاقی میافتد |
| حذف سفارش | بله | دکمه بدون خواندن پرسش هم باید معنا داشته باشد |
| پرداخت ۲۵۰٬۰۰۰ تومان | ادامه | مبلغ همان لحظهٔ تصمیم دیده میشود |
| ارسال دوبارهٔ کد | کلیک کنید | کار را نمیگوید؛ روی گوشی هم کلیکی نیست |
| افزودن به سبد | اقدام به خرید | «اقدام به … کردن» درازنویسی است |
- دو تا چهار واژه. «دکمهٔ»، «اینجا» و «لطفاً» ننویسید.
- در گفتگوی تأیید، دکمهٔ اصلی همان فعلِ عنوان است: عنوان «حذف این سفارش؟»، دکمهها «انصراف» و «حذف سفارش».
- دکمهٔ خطرناک را با
variant="danger"بسازید، نه فقط با متن قرمز. - دکمهٔ فقطآیکون
aria-labelمیخواهد: «حذف سفارش ۴۸۱۲۷»، نه «آیکون سطل».
پیوند
- بگوید به کجا میرود: «راهنمای بازگشت کالا»، نه «اینجا»، «بیشتر» یا «کلیک کنید». صفحهخوانها فهرست پیوندهای صفحه را جدا از متن میخوانند.
برچسب فیلد، placeholder و راهنما
- برچسب اسم داده است و همیشه دیده میشود: «ایمیل»، نه «ایمیل خود را وارد کنید».
- placeholder فقط نمونهٔ قالب است («۰۹۱۲ ۳۴۵ ۶۷۸۹») و جای برچسب نیست؛ با شروع تایپ ناپدید میشود.
- راهنما زیر فیلد، آنچه پیش از نوشتن باید بداند: «ده رقم، بدون خط تیره». با نقطه، چون جملهٔ کامل است.
- فیلدهای اختیاری را با «اختیاری» نشان دهید، نه همهٔ اجباریها را با ستاره (اگر بیشترشان اجباریاند).
پیام خطا
هر پیام خطا دو چیز میگوید: چه شد، و کاربر حالا چه کند.
- چه شد: به زبان کاربر، دربارهٔ همان فیلد
- چرا: قاعدهای که رعایت نشده، بدون سرزنش
- حالا چه کنم: قدم بعدی، تا جای ممکن دقیق
| نوع | درست | نادرست |
|---|---|---|
| قالب فیلد | کد ملی باید ده رقم باشد. | ورودی نامعتبر است. |
| دادهای که قبلاً هست | این ایمیل قبلاً ثبت شده است. وارد شوید یا رمز را بازیابی کنید. | خطای ۴۰۹ |
| شبکه | اتصال اینترنت قطع است. دوباره امتحان کنید. | Network Error |
| محدودیت | مبلغ باید حداقل ۱۰٬۰۰۰ تومان باشد. | مبلغ اشتباه است! |
| دسترسی | برای دیدن این صفحه باید مدیر پروژه باشید. از مدیر بخواهید شما را اضافه کند. | دسترسی غیرمجاز |
| خطای سرور | مشکلی از سمت ما پیش آمد و پرداخت انجام نشد. چند دقیقهٔ دیگر امتحان کنید. کد پیگیری: ۴۸۱۲ | Internal Server Error |
- کاربر را مقصر نکنید: «شمارهٔ کارت کامل نیست»، نه «شمارهٔ کارت را اشتباه وارد کردید».
- مسئولیت اشکال خودتان را بپذیرید: «مشکلی از سمت ما پیش آمد».
- کد فنی را فقط اگر برای پشتیبانی لازم است و در خط دوم بنویسید.
- علامت تعجب نگذارید. خطا داد زدن نمیخواهد.
- کنار همان فیلد نشانش دهید. پیام کلی بالای فرم فقط وقتی لازم است که چند فیلد مشکل دارند، و آن هم بگوید کدامها.
- پیش از پایان تایپ خطا نشان ندهید. فیلدهای فارسی کاشی خطا را بعد از خروج از فیلد یا کامل شدن رقمها نشان میدهند.
- متن کاربر را پاک نکنید. پس از خطای ارسال، هر چه نوشته بود باید سر جایش بماند.
حالت خالی، بارگذاری و موفقیت
| حالت | درست | نادرست |
|---|---|---|
| خالی برای اولین بار | هنوز سفارشی ثبت نکردهاید. اولین محصول را از فروشگاه انتخاب کنید. | دادهای وجود ندارد. |
| خالی پس از جستجو | نتیجهای برای «کتاب قدیمی» پیدا نشد. املای واژه را بررسی کنید. | ۰ نتیجه |
| خالی پس از فیلتر | با این فیلترها سفارشی نیست. فیلترها را کم کنید. | نتیجهای یافت نشد |
| بارگذاری | در حال دریافت سفارشها… | لطفاً صبر کنید |
| موفقیت | سفارش ثبت شد. کد پیگیری: ۴۸۱۲۷ | عملیات با موفقیت انجام شد. |
- «با موفقیت» را ننویسید؛ «ذخیره شد» خودش یعنی موفق.
- پیام موفقیت اگر اطلاعات مهمی دارد (کد پیگیری، زمان تحویل) همان را میگوید و جای ماندگار میخواهد، نه توستی که ناپدید شود.
گفتگوی تأیید
- عنوان پرسش است و کار را نام میبرد: «حذف این سفارش؟».
- متن میگوید دقیقاً چه از بین میرود و آیا برگشت دارد: «سفارش ۴۸۱۲۷ و رسیدهایش برای همیشه حذف میشوند.»
- دکمهها فعلاند: «انصراف» و «حذف سفارش»، نه «خیر» و «بله».
- برای کارهای برگشتپذیر، بهجای گفتگو کار را انجام دهید و «واگرد» بدهید.
اعلان، ایمیل و پیامک
- پیامک: نام برند در ابتدا، کار اصلی بعد و کوتاه. پیامک فارسی در هر بخش حدود ۷۰ نویسه جا دارد و بیشتر از آن چند پیامک حساب میشود.
- کد یکبارمصرف: «کد ورود شما به کاشی: ۴۸۱۲۷. این کد را به کسی ندهید.» کد را اول بیاورید تا در پیشنمایش اعلان دیده شود.
- عنوان ایمیل موضوع را بگوید («سفارش ۴۸۱۲۷ ارسال شد»)، نه «اطلاعیه» یا «خبر مهم».
- اعلان یک خبر؛ اگر کاری لازم است، همان را بگوید: «سفارش شما رسید. امتیاز بدهید.»
معرفی و آموزش
- هر قدم یک جمله دربارهٔ اینکه این بخش برای کاربر چه میکند، نه اینکه نام دکمه چیست.
- بیش از سه تا پنج قدم نشود؛ آموزش کامل را در راهنمای جدا بنویسید.
متن حقوقی و رضایت
- چکباکس رضایت مثبت و روشن: «شرایط استفاده را خواندهام و میپذیرم»، با پیوند به همان شرایط.
- رضایتهای جدا (خبرنامه، پیامک تبلیغاتی) چکباکس جدا و بدون تیک پیشفرض میخواهند.
- خلاصهٔ ساده بالای متن حقوقی بلند، زحمت کاربر را کم و اعتمادش را بیشتر میکند.
بخش دوم: چطور بنویسیم
نیمفاصله و فاصله
نیمفاصله (فاصلهٔ مجازی، ZWNJ) جزءهای یک واژه را جدا نشان میدهد بیآنکه واژه بشکند. بیآن یا «میخواهم» میشود و خواندنش کند، یا با فاصلهٔ کامل «می خواهم» میشود و در شکستن خط، «می» تنها سر یک خط میماند.
قاعدهٔ کلی: بین دو واژه یک فاصلهٔ کامل؛ داخل یک واژه (پیشوند، پسوند، ترکیب) نیمفاصله؛ هیچجا دو فاصله.
| جزء | درست | نادرست |
|---|---|---|
| «می» و «نمی» | میخواهم، نمیشود | میخواهم، می خواهم |
| «ها»ی جمع | کتابها، سفارشها | کتابها، کتاب ها |
| «تر» و «ترین» | سریعتر، بزرگترین | سریعتر، بزرگ ترین |
| «بی»، «نا»، «هم» | بینام، ناامن، همکار | بینام، نا امن، همکار* |
| ضمیر و فعل ربطی پس از «ه» و «ی» | خانهام، زندگیاش، آمادهاید | خانه ام، زندگیش |
| واژهٔ مرکب | کسبوکار، جستوجو، گفتوگو، پیشنمایش، بهروزرسانی | کسب و کار، جستجو، پیشنمایش |
| مصدر مرکب | ذخیرهکردن، بهدستآوردن | (در فعل صرفشده جدا: ذخیره میکنیم) |
| «به» قیدساز | بهتدریج، بهسرعت، بهطور کلی | بتدریج |
* برخی ترکیبهای جاافتاده سرهم هم درستاند (همکار، بیمار)؛ در شک، فرهنگ املایی را ببینید.
جدا، همیشه:
- «به» حرف اضافه: «به تهران»، «به شما»؛ نه «بشما» و نه «بتهران».
- «که»، «را»، «این»، «آن»، «هر»، «هیچ»، «عدم»، «بدون»: «آنچه را»، «هر روز».
- حرف اضافهٔ پسین: «نسبت به»، «با توجه به»، «مربوط به».
اختلاف شیوهنامهها؛ یکی را انتخاب کنید:
| مورد | فرهنگستان (شیوهٔ کاشی) | شیوهٔ رایج دیگر |
|---|---|---|
| «بیشتر»، «کمتر»، «بهتر» | سرهم: بیشتر، کمتر | جدا: بیشتر، کمتر |
| اضافه پس از «ه» | خانهٔ ما، صفحهٔ اصلی | خانهی ما، صفحهی اصلی |
| «آنچه»، «اینکه» | سرهم: آنچه، اینکه | جدا: آنچه، اینکه |
«ـهٔ» در رابط کوچکتر و تمیزتر است و کاشی همین را به کار میبرد؛ «ـهی» برای خوانندهٔ کمتجربه آشکارتر است. هر کدام را برگزیدید، در کل محصول همان باشد.
حروف و املا
| درست | نادرست | توضیح | |
|---|---|---|---|
| ی و ک | ی، ک | ي، ك | ي و ك عربی جستجو را خراب میکنند: «كتاب» با «کتاب» پیدا نمیشود |
| «ة» و «ۀ» | ت، ـهٔ | ة، ۀ (نویسهٔ جدا) | ت گرد در فارسی نیست؛ همزهٔ «ـهٔ» را با نشانهٔ همزه روی «ه» بنویسید |
| همزهٔ پایانی | املا، امضا، انشا | املاء، امضاء | به گفتهٔ فرهنگستان در واژههای رایج همزهٔ پایانی نمیآید |
| همزهٔ میانی | تأیید، مسئول، هیئت، رئیس | تائید، مسوول (در شیوهٔ فرهنگستان) | شیوهٔ دیگری همزه را برمیدارد (مسوول، هییت)؛ یکی را برگزینید |
| تنوین | کاملاً، دقیقاً | کاملا، دقیقا | بهتر: معادل فارسی (بهکلی، بهدقت)؛ شیوهٔ دیگری «کاملن» مینویسد |
| ت و ط | اتاق، تهران، بلیت، باتری، اتو | اطاق، طهران، بلیط، باطری، اطو | املای فارسیِ واژههای غیرعربی |
| «ناهار» | ناهار | نهار | |
| «گزاردن» و «گذاشتن» | خدمتگزار، نمازگزار، سپاسگزار | خدمتگذار، سپاسگذار | «گزاردن» یعنی بهجا آوردن |
| «حتی» | حتی (فرهنگستان) | شیوهٔ دیگر: «حتا»، همانطور که خوانده میشود |
fixPersianText و ویرایش نگارشی ی و ک عربی، نیمفاصلهٔ «می» و «ها»، نشانهها و ارقام را خودکار درست میکنند؛ متنهایی که کاربر از جای دیگر میچسباند هم.
نشانهها
قاعدهٔ فاصله: نشانههای درنگ (. ، ؛ : ؟ ! …) بیفاصله به واژهٔ پیش و با یک فاصله از واژهٔ بعد. نشانههای دربرگیر (« » ( ) [ ]) بیفاصله با درون و با فاصله با بیرون.
- نشانه: بیفاصله به واژهٔ پیش
- یک فاصله بعد از نشانهٔ درنگ
- گیومه و پرانتز: بیفاصله با درون
| درست | نادرست | |
|---|---|---|
| ویرگول | سلام، خوبید؟ | سلام , خوبید ? |
| نقطهویرگول | ارسال رایگان است؛ ولی… | ارسال رایگان است ; ولی… |
| علامت پرسش | حذف این سفارش؟ | حذف این سفارش ? |
| گیومه | «کاشی» | “کاشی” ، “ کاشی “ |
| پرانتز | (اختیاری) | ( اختیاری ) |
| سهنقطه | در حال بارگذاری… | در حال بارگذاری… |
- نقطه پایان جملهٔ کامل (راهنما، پیام خطا، متن گفتگو) میآید؛ پس از عنوان، برچسب، دکمه و آیتم کوتاه فهرست نه.
- گیومه برای نقلقول و نام چیزی که کاربر باید آن را تشخیص دهد («دکمهٔ «ذخیره» را بزنید»). برای تأکید از گیومه استفاده نکنید؛ پررنگ کنید.
- علامت تعجب در رابط تقریباً هرگز؛ فقط برای تبریک واقعی، و تنها یکی.
- خط تیره برای جملهٔ معترضه در رابط کمکاربرد و در RTL دردسرساز است؛ ویرگول یا جملهٔ جدا بهتر است.
- نقطه در پایان نقلقولِ کامل داخل گیومه میآید: «همهچیز آماده است.»
- نشانههای ریاضی (+ − = × /) در متن فارسی با یک فاصله از دو طرف: ۲ + ۲ = ۴.
عدد، تاریخ، واحد و پول
| درست | نادرست | |
|---|---|---|
| ارقام در متن فارسی | ۱۴۰۵ | 1405 |
| جداکنندهٔ هزارگان | ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ | ۱,۲۵۰,۰۰۰ یا 1,250,000 |
| ممیز | ۲٫۵ | ۲.۵ یا 2.5 |
| درصد | ۲۵٪ | ۲۵ درصد٪ یا %25 |
| بازه | ۱۰ تا ۲۰ نفر | ۱۰-۲۰ نفر |
| عدد و معدود | ۲۵ تومان، ۳ کالا | ۲۵تومان |
| ساعت | ساعت ۱۴:۳۰ | 14:30 در متن فارسی |
| تاریخ در متن | ۱۶ آبان ۱۴۰۵ | ۱۴۰۵/۸/۱۶ در جمله |
| تاریخ در جدول و فیلد | ۱۴۰۵/۰۸/۱۶ | ۱۶ آبان ۱۴۰۵ در ستون باریک |
- ارقام فارسی در همهٔ متنهای فارسی؛ کامپوننتهای کاشی خودشان این کار را میکنند. ارقام لاتین فقط کنار واژهٔ لاتین («iPhone 16») و در کد.
- شمارهها (موبایل، کارت، شبا، کد پستی) چپبهراست نوشته میشوند تا ترتیب رقمها بههم نریزد، ولی ارقامشان در رابط فارسی همچنان فارسی است.
- عدد کوچک در متن روان را میشود با حروف نوشت («دو روز دیگر»)؛ در رابط، رقم سریعتر خوانده میشود («۲ روز»). در یک محصول یکی را انتخاب کنید.
- واحد پول را همیشه بنویسید و یکی را برگزینید: تومان یا ریال، نه هر دو. مبلغ بزرگ را کوتاه کنید: «۱٫۲ میلیون تومان» (نمایش مبلغ).
- زمان نسبی («۵ دقیقه پیش») برای رویداد تازه، و تاریخ کامل در
titleبرای کسی که دقیقش را میخواهد. - تقویم: شمسی پیشفرض است. اگر میلادی هم لازم است، کنارش و کمرنگتر: «۱۶ آبان ۱۴۰۵ (۷ نوامبر ۲۰۲۶)».
واژهگزینی
ساختارهای اداری و ترجمهای
اینها رایجترین ساختارهاییاند که متن را اداری، دراز یا ترجمهزده میکنند. بسیاری از آنها را «آروانی نوشتن» هم با توضیح ریشهشان گرد آورده است.
| بهجای | بنویسید | چرا |
|---|---|---|
| میباشد، نمیباشد | است، نیست | |
| میگردد، گردید | میشود، شد | «گردیدن» یعنی چرخیدن |
| … نمایید، … نمود | … کنید، … کرد | «نمودن» یعنی نشان دادن |
| صورت گرفت، صورت پذیرفت | انجام شد | |
| اقدام به پرداخت نمایید | پرداخت کنید | درازنویسی |
| سفارش توسط شما ثبت شد | سفارش را ثبت کردید / سفارش ثبت شد | مجهولِ همراه فاعل ترجمهزده است |
| بهعنوان مدیر انتخاب شد | مدیر شد | «بهعنوان» (as) اغلب زائد است |
| در رابطه با، در ارتباط با | دربارهٔ، برای | ترجمهٔ لفظبهلفظ |
| در مورد | دربارهٔ | |
| عدم پرداخت | پرداخت نکردن، نپرداختن | |
| جهت ثبت | برای ثبت | «جهت» یعنی سو |
| لذا | پس، برای همین | |
| آنچه که | آنچه | «آنچه» خودش «آن چیزی که» است |
| بر روی | روی | حشو |
| کلیهٔ کاربران | همهٔ کاربران | |
| قابل قبول، غیرقابل استفاده | پذیرفتنی، بیاستفاده | ترجمهٔ able |
| لازم به ذکر است که | (حذف) | جمله بیآن کامل است |
| به اندازهٔ کافی | (بسته به جمله) بس، کافی | ترجمهٔ enough |
| با موفقیت انجام شد | انجام شد | |
| مبادرت ورزید | (فعل اصلی) |
واژههای رابط
برای مفهومهای تکراری رابط، این واژهها را پیشنهاد میکنیم. اگر محصولتان واژهٔ دیگری را جا انداخته (و کاربرانتان آن را بهتر میفهمند)، همان را نگه دارید؛ ولی همهجا همان.
| مفهوم | پیشنهاد | نه |
|---|---|---|
| Save | ذخیره | سیو |
| Login، Sign up | ورود، ثبتنام | لاگین، ساینآپ |
| Account | حساب کاربری | اکانت |
| Username، Password | نام کاربری، رمز عبور | یوزرنیم، پسورد |
| Settings | تنظیمات | ستینگ |
| Search | جستجو (یا جستوجو؛ یکدست) | سرچ |
| Upload، Download | بارگذاری، دانلود | آپلود (برای مخاطب عمومی) |
| Link | پیوند | لینک (مگر مخاطب فنی است) |
| Dashboard | پیشخوان یا داشبورد | (هر دو رایج؛ یکی را برگزینید) |
| Delete، Remove | حذف | پاکسازی (برای یک مورد) |
| Cancel | انصراف | کنسل |
| Back | بازگشت | برگشت به عقب |
| ایمیل | (رایانامه درست است ولی کمآشنا) |
- نامهای خاص (Google، iPhone، API) را به خط اصلی بنویسید؛ «اپل» و «گوگل» را هم اگر برای مخاطب عمومی است فارسی.
- کوتهنوشت انگلیسی (API، PDF، SMS) را با حروف بزرگ و بدون نقطه بنویسید و در اولین بار، اگر مخاطب عمومی است، توضیحش را بدهید.
- جمع واژهٔ لاتین با «ها»: «PDFها»؛ کاشی آن را در
<bdi>نگه میدارد تا جای «ها» عوض نشود.
راستبهچپ و متن دوزبانه
- واژهٔ لاتین در جملهٔ فارسی ترتیب نمایش را بههم میریزد، بهویژه کنار عدد و نشانه. نام محصول و کد را در
<bdi>بگذارید (کامپوننتهای کاشی این کار را خودشان میکنند). - دو واژهٔ لاتین با ویرگول فارسی بینشان، جایشان عوض میشود («Claude، Cursor»). جمله را طوری بنویسید که پشتسرهم نیایند: «Claude و همچنین Cursor».
- جملهٔ فارسی را با واژهٔ لاتین شروع نکنید؛ تراز خط و جای نشانهٔ پایان بههم میریزد. «برنامهٔ Figma» بهتر از «Figma برنامهای…» است.
- فلش و آیکون جهتدار در RTL آینه میشوند؛ «بعدی» به چپ اشاره میکند. در متن «دکمهٔ سمت چپ» ننویسید؛ نام دکمه را بنویسید.
- نسخهٔ انگلیسی را جدا و درست بنویسید، نه ترجمهٔ واژهبهواژه: Sentence case در دکمهها («Delete order»، نه «Delete Order»). دوزبانه
تایپوگرافی متن فارسی
- فاصلهٔ حروف (letter-spacing) را روی متن فارسی نگذارید. خط فارسی پیوسته است؛ فاصلهگذاری اتصال حروف را میشکند. کاشی فقط روی عددها و متن لاتین فاصله میگذارد.
- ایتالیک ندارد. کج کردن ساختگی خط فارسی زشت و ناخواناست؛ برای تأکید پررنگ یا رنگ.
- تراز دوطرفه (justify) در وب فاصلهٔ ناهموار بین واژهها میسازد و فارسی واژهشکن (hyphenation) ندارد؛ متن رابط را راستچین بگذارید. W3C: Arabic & Persian Layout Requirements
- کشیده (ـ) را برای پر کردن خط یا تزئین به کار نبرید؛ جستجو و صفحهخوان را خراب میکند.
- طول خط متن خواندنی ۶۰ تا ۸۰ نویسه؛ برای متن بلندتر ستون را باریک کنید.
- حروف کوچک ریز را با وزن کم ننویسید؛ دندانهها و نقطههای فارسی در وزن نازک و اندازهٔ کوچک گم میشوند. فونت و تایپوگرافی
متن برای صفحهخوان
- دکمهٔ فقطآیکون
aria-labelمیخواهد که کار را بگوید. - تصویر تزئینی
alt=""میگیرد؛ تصویری که اطلاعات دارد همان را درaltبگوید، نه «تصویر». - ایموجی را صفحهخوان با نامش میخواند («چهرهٔ خندان با عرق»)؛ در متن مهم به کار نبرید و هرگز بهجای واژه.
- فقط با رنگ معنا ندهید: «فیلدهای قرمز» نه؛ «فیلدهایی که خطا دارند».
- عدد و تاریخ را برای صفحهخوان کامل بگذارید؛ کامپوننتهای کاشی متن صفحهخوانِ خودشان را دارند (مثلاً «شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵، تعطیل»)، آنها را با متن کوتاهتر عوض نکنید.
واژهنامهٔ محصول
برای هر محصول یک فهرست کوتاه نگه دارید: هر مفهوم، واژهٔ انتخابی، واژههایی که نباید به کار بروند و یک مثال. همین فهرست جلوی «سبد» در یک صفحه و «کارت» در صفحهٔ دیگر را میگیرد، و نویسندهٔ تازه را سریع همصدا میکند. اگر محصولتان دوزبانه است، معادل انگلیسی را هم کنارش بنویسید و متنهای فرهنگ کاشی را با همان واژهها همخوان کنید.
فهرست بازبینی
پیش از انتشار هر صفحه:
- همهٔ دکمهها فعلاند و بدون خواندن بقیهٔ صفحه هم معنا دارند.
- هر پیام خطا میگوید چه شد و حالا چه باید کرد، و کاربر را سرزنش نمیکند.
- حالت خالی، بارگذاری، خطای اینترنت و موفقیت متن دارند.
- لحن با موقعیت جور است؛ در پول، خطا و امنیت شوخی نیست.
- ی و ک فارسی، نیمفاصلهٔ «می»، «ها» و «تر»، ارقام فارسی و نشانههای فارسی درستاند.
- «میباشد»، «نمودن»، «توسط» و «در رابطه با» در متن نیست.
- دکمههای فقطآیکون، تصویرها و پیوندها برای صفحهخوان نام درست دارند.
- برای یک مفهوم در کل محصول یک واژه به کار رفته است.