رفتن به محتوای اصلی
  • معرفی
  • نصب
  • Tailwind
  • وب کامپوننت‌ها (بدون React)
  • دوزبانه، فارسی و انگلیسی
  • پلاگین‌های فیگما
  • استفاده با هوش مصنوعی
  • آیکون‌ها
  • راهنمای آیکون‌ها
  • سفارشی‌سازی و تم
  • حرکت و ریزتعامل‌ها
  • حالت‌های کامپوننت‌ها
  • فونت و تایپوگرافی
  • دسترس‌پذیری
  • نوشتن متن رابط
  • رنگ‌ها
  • برند کاشی
  • مقایسه با دیگران
  • نسخه‌ها
  • سیاست تغییرات
  • مهاجرت به ۲.۰
  • امنیت
  • حجم کامپوننت‌ها
  • فیلد فارسی
  • دیت‌پیکر شمسی
  • کد تأیید (OTP)
  • بازهٔ تاریخ شمسی
  • انتخاب ماه
  • شمارش معکوس
  • هیت‌مپ فعالیت
  • انتخاب استان
  • نقشهٔ ایران
  • فرم نشانی
  • انتخاب نوبت
  • ویرایش نگارشی
  • نمایش مبلغ
  • بازهٔ قیمت
  • کارت بانکی
  • رسید پرداخت
  • برگ تقویم
  • لوگوی بانک‌ها
  • ابزارهای فارسی
  • آپلود فایل
  • آکاردئون
  • آواتار
  • اسپلیتر
  • استپر
  • اسکلتون
  • اسلایدر
  • اعتبارسنجی فرم
  • امتیاز ستاره‌ای
  • انتخاب چندتایی
  • انتخاب رنگ
  • بج
  • بردکرامب
  • برگهٔ پایین
  • بنر
  • پاپ‌اور
  • تایم‌لاین
  • تب‌ها
  • تور معرفی
  • توست
  • تولتیپ
  • جداکننده و کلید میان‌بر
  • جدول داده
  • جستجو با پیشنهاد
  • چک‌باکس
  • چیپس
  • حالت خالی
  • دراپ‌داون
  • دکمه
  • دکمهٔ کپی
  • دیالوگ
  • رادیو
  • سایدبار
  • سگمنت
  • سلکت
  • سوییچ
  • صفحه‌بندی
  • قدرت رمز عبور
  • کارت
  • کارت آمار
  • کاروسل
  • کامبوباکس
  • کامند پالت
  • کشو
  • گروه دکمه
  • گیج
  • منوی راست‌کلیک
  • نمای درختی
  • نمودار
  • نمونهٔ رنگ
  • نوار پیشرفت
  • نوار ناوبری
  • ورودی
  • ورودی تگ
  • ورودی عدد
  • ویرایش درجا
  • هشدار
شروع کنید

دیزاین سیستم چیست و چرا تیم‌های فارسی به آن نیاز دارند؟

دیزاین سیستم به زبان ساده: توکن‌ها، کامپوننت‌ها و راهنماها چیستند، چه مشکلی را حل می‌کنند، کی ارزش ساختن دارند و یک محصول فارسی چه چیزهای بیشتری لازم دارد.

سپنتا پویا۴ دقیقه مطالعه

سه کاشی روی زمینهٔ سبزآبی با آیکون لایه‌ها، نماد اجزای یک دیزاین سیستم

در بیشتر محصول‌هایی که چند سال عمر کرده‌اند، یک صحنهٔ آشنا هست: سه دکمهٔ «ذخیره» با سه رنگ سبز کمی متفاوت، دو مدل پیام خطا، و فیلد تاریخی که در یک صفحه شمسی است و در صفحهٔ دیگر میلادی. هیچ‌کدام از این‌ها تصمیم کسی نبوده؛ فقط هر بار کسی چیزی را از نو ساخته است. دیزاین سیستم جواب همین مشکل است.

تعریف ساده

دیزاین سیستم مجموعه‌ای از تصمیم‌های مشترک است که به شکل قابل‌استفاده درآمده‌اند: رنگ‌ها و فاصله‌ها به شکل متغیر، دکمه‌ها و فیلدها به شکل کامپوننت آماده، و قاعده‌ها به شکل راهنمای نوشته‌شده. طراح در فیگما و برنامه‌نویس در کد از یک منبع استفاده می‌کنند، پس چیزی که طراحی می‌شود همان چیزی است که ساخته می‌شود.

دیزاین سیستم با «کیت UI» یا «استایل‌گاید» فرق دارد. کیت UI فقط فایل طراحی است و استایل‌گاید فقط سند. دیزاین سیستم هر دو را دارد و به کد وصل است.

نمودار سه لایهٔ دیزاین سیستم: توکن‌ها، کامپوننت‌ها و الگوها، از پایه به بالا
سه لایهٔ اصلی: توکن‌ها پایه‌اند، کامپوننت‌ها از توکن‌ها ساخته می‌شوند و الگوها از کامپوننت‌ها.

سه بخش اصلی

۱. توکن‌های طراحی

توکن‌ها کوچک‌ترین تصمیم‌ها هستند که اسم گرفته‌اند: «رنگ اصلی برند»، «فاصلهٔ متوسط»، «گردی گوشهٔ کارت». به‌جای اینکه در صد جای کد #0b8077 نوشته شود، یک بار --k-bg-brand تعریف می‌شود و همه از آن استفاده می‌کنند. اگر روزی رنگ برند عوض شد، فقط یک خط عوض می‌شود. دربارهٔ نام‌گذاری توکن‌ها مقالهٔ جدایی نوشته‌ایم.

۲. کامپوننت‌ها

کامپوننت‌ها قطعه‌های آمادهٔ رابط‌اند: دکمه، فیلد، دیالوگ، جدول، تقویم. هر کامپوننت خوب سه چیز را با هم دارد: ظاهر درست، رفتار درست (صفحه‌کلید، فوکوس، حالت خطا) و دسترس‌پذیری. نکتهٔ مهم این است که همهٔ حالت‌ها از قبل طراحی شده‌اند؛ نه فقط حالت معمولی، بلکه غیرفعال، در حال بارگذاری، خطا و متن خیلی بلند.

۳. راهنماها

کامپوننت بدون راهنما نیمه‌کاره است. راهنما می‌گوید کی از چه چیزی استفاده کنیم و کی نه: کی دیالوگ و کی پیام کوتاه پایین صفحه، دکمهٔ اصلی در هر صفحه چندتا، پیام خطا با چه لحنی. این بخش معمولاً از همه کمتر جدی گرفته می‌شود و از همه بیشتر جلوی ناهماهنگی را می‌گیرد.

چه مشکلی حل می‌شود؟

مقایسهٔ صفحه‌ای با سه دکمهٔ ناهماهنگ و صفحه‌ای با دکمه‌های یکدست دیزاین سیستم
بدون منبع مشترک، هر صفحه نسخهٔ خودش را از دکمه دارد؛ با دیزاین سیستم همه یکی‌اند.
  • سرعت: تیم وقتش را صرف ساختن دوبارهٔ دکمه نمی‌کند و روی خود محصول کار می‌کند.
  • یکدستی: کاربر هر جای محصول یک زبان بصری می‌بیند و راحت‌تر یاد می‌گیرد.
  • کیفیت: باگ دسترس‌پذیری یا راست‌به‌چپ یک بار درست می‌شود، نه در هر صفحه.
  • گفت‌وگوی طراح و برنامه‌نویس: وقتی هر دو می‌گویند «دکمهٔ ثانویه، اندازهٔ کوچک»، منظورشان یک چیز است.

یک محصول فارسی چه چیزهای بیشتری لازم دارد؟

بیشتر دیزاین سیستم‌های معروف (Material، Ant، Carbon) برای انگلیسی ساخته شده‌اند و فارسی را بعداً و ناقص اضافه کرده‌اند. یک محصول فارسی چیزهایی لازم دارد که آن‌ها معمولاً ندارند:

شش کارت کوچک: راست‌به‌چپ، تقویم شمسی، ارقام فارسی، فرم‌های ایرانی، فونت فارسی و نیم‌فاصله
نیازهایی که در یک محصول فارسی از روز اول پیش می‌آیند و در دیزاین سیستم‌های خارجی معمولاً نیستند.
  • راست‌به‌چپ واقعی، نه فقط قرینه‌شدن صفحه؛ با آیکون‌های جهت‌دار و متن‌های دوجهتهٔ درست.
  • تقویم شمسی با تعطیلی‌ها و هفته‌ای که از شنبه شروع می‌شود.
  • ارقام فارسی و قالب‌بندی قیمت به تومان.
  • فیلدهای ایرانی: کد ملی، شماره موبایل، شماره کارت، شبا، کد پستی و پلاک خودرو.
  • فونت فارسی با وزن‌های کامل و ارقامی که هم‌عرض‌اند.
  • قاعده‌های نوشتن: نیم‌فاصله، علامت‌های فارسی و لحن.

کی دیزاین سیستم بسازیم؟

ساختن دیزاین سیستم از صفر کار سنگینی است و برای یک تیم کوچک یا یک محصول تازه معمولاً منطقی نیست. چند نشانه که می‌گوید وقتش رسیده:

  1. بیش از یک محصول یا بیش از یک تیم روی رابط کار می‌کند.
  2. یک کامپوننت را بیش از دو بار از نو ساخته‌اید.
  3. بازبینی طراحی بیشتر صرف «این سبز با آن سبز فرق دارد» می‌شود تا تصمیم‌های مهم.

اگر هنوز به این نقطه نرسیده‌اید، بهتر است از یک دیزاین سیستم آماده شروع کنید و فقط توکن‌هایش را با برند خودتان تنظیم کنید. کاشی دقیقاً برای همین ساخته شده: متن‌باز، فارسی از پایه، با تم‌ساز برای رنگ و گردی برند شما و پلاگین فیگما که همان کامپوننت‌های کد را در فایل طراحی می‌آورد. برای مقایسهٔ گزینه‌ها هم این مقاله را ببینید.

جمع‌بندی

دیزاین سیستم یعنی تصمیم‌ها یک بار گرفته شوند و همه‌جا اجرا شوند. توکن‌ها پایه‌اند، کامپوننت‌ها ساختمان و راهنماها نقشه. برای یک محصول فارسی، این پایه باید راست‌به‌چپ، تقویم شمسی و فرم‌های ایرانی را هم از اول در خودش داشته باشد؛ وگرنه همان مشکل‌ها در هر صفحه دوباره پیدا می‌شوند.