آیکونها در رابط راستبهچپ؛ کدام قرینه شوند و کدام نه
قاعدهٔ ساده برای آیکونها در طراحی فارسی: فلشها و پیمایش قرینه میشوند، اشیا و نمادها نه. با مثال، اشتباههای رایج، چکمارک و نمودار، و کد CSS.
وقتی سایتی را راستبهچپ میکنیم، وسوسه میشویم همهچیز را آینه کنیم. ولی ذرهبینی که دستهاش به سمت دیگر رفته یا ساعتی که برعکس میچرخد، بیشتر عجیب است تا فارسی. قاعدهٔ درست ساده است: فقط چیزی قرینه میشود که معنایش به جهت نوشتن وابسته است.
آیکونهایی که باید قرینه شوند
اینها به «جلو» و «عقب» در جریان صفحه اشاره میکنند. در فارسی جریان از راست به چپ است، پس «جلو» یعنی چپ:
- فلشهای پیمایش: بعدی، قبلی، بازگشت
- شورونها در دکمهٔ «ادامه»، مسیر صفحه (breadcrumb) و زیرمنوهایی که به کنار باز میشوند
- آیکونهای متن: تراز به ابتدا و انتهای خط، تورفتگی
- ارسال پیام (هواپیمای کاغذی که به جلو میرود)
- واگرد و ازنو (undo و redo)؛ چون «قبلی» و «بعدی» در زماناند
- نوار پیشرفت و اسلایدر که از ابتدا پر میشوند

آیکونهایی که نباید قرینه شوند
- اشیای دنیای واقعی: ذرهبین، قیچی، دوربین، قفل، سطل زباله، هدفون. ذرهبین چپدست یا راستدست ندارد.
- ساعت و چرخشهای زمانی: عقربههای ساعت در همهجای دنیا یکطرف میچرخند. آیکون «بهروزرسانی» با فلش ساعتگرد هم همینطور.
- چکمارک (تیک): شکلش در فارسی هم همان است.
- نمادهای برند و رسانه: لوگوها و دکمهٔ پخش ▶. دکمهٔ پخش نشاندهندهٔ جهت نوار زمان ویدیوست که در همهٔ پخشکنندهها چپبهراست است.
- نمودارهای روند: آیکون نمودار صعودی با محور زمان چپبهراست طراحی شده و قرینهاش معنای «نزولی» میدهد.

اشتباههای رایج
- قرینه کردن کل آیکونها با یک خط CSS.
[dir=rtl] svg { transform: scaleX(-1) }ذرهبین و ساعت را هم خراب میکند. - فلش بازگشت رو به چپ. در اپ فارسی، «بازگشت» به سمت راست است، چون از جایی آمدهایم که سمت راست است.
- آیکون با متن داخلش. آیکونی که حروف لاتین یا عدد دارد (مثل «۱۲۳» یا «ABC») با قرینه شدن ناخوانا میشود. یا نسخهٔ فارسی جدا بکشید یا قرینه نکنید.
- فاصلهٔ آیکون از متن با margin-left. این مشکل آیکون نیست، مشکل CSS است؛ با
margin-inline-endیاgapدرست میشود.
در کد: فقط آیکونهای جهتدار
اگر محصول شما فقط فارسی است، سادهترین راه انتخاب آیکون درست است: برای «بعدی» آیکون فلش چپ را بگذارید. اگر هم فارسی دارید و هم انگلیسی، آیکونهای جهتدار را علامت بزنید و فقط آنها را بر اساس جهت قرینه کنید:
.icon[data-directional]:dir(rtl) { transform: scaleX(-1); }
ویژگی :dir() جهت واقعی عنصر را از نزدیکترین dir بالاتر میخواند؛ پس اگر بخشی انگلیسی داخل صفحهٔ فارسی باشد، آیکونهایش هم درست میمانند.

در آیکونهای کاشی آیکونهای جهتدار در صفحهٔ هر آیکون با نشان «جهتدار» مشخصاند و ویژگی mirror در React آنها را قرینه میکند:
import { Icon } from "@kashi-ui/icons/react";
<Icon name="arrow-left" /> // همیشه به چپ
<Icon name="arrow-right" mirror /> // قرینهشده
کامپوننتهای کاشی، مثل مسیر صفحه، صفحهبندی و دکمههای پیمایش تقویم، این کار را خودشان انجام میدهند.
جمعبندی
پیش از قرینه کردن هر آیکون بپرسید: «آیا این آیکون دربارهٔ جهت جریان صفحه است؟» اگر بله، قرینه کنید؛ اگر شیء، زمان یا نماد است، دست نزنید. با همین یک سؤال، بیشتر خطاهای آیکون در رابط راستبهچپ از بین میرود. برای قاعدههای کاملتر، راهنمای آیکونهای کاشی و مقالهٔ راستچین کردن با CSS را ببینید.


