رفتن به محتوای اصلی
  • معرفی
  • نصب
  • Tailwind
  • وب کامپوننت‌ها (بدون React)
  • دوزبانه، فارسی و انگلیسی
  • پلاگین‌های فیگما
  • استفاده با هوش مصنوعی
  • آیکون‌ها
  • راهنمای آیکون‌ها
  • سفارشی‌سازی و تم
  • حرکت و ریزتعامل‌ها
  • حالت‌های کامپوننت‌ها
  • فونت و تایپوگرافی
  • دسترس‌پذیری
  • نوشتن متن رابط
  • رنگ‌ها
  • برند کاشی
  • مقایسه با دیگران
  • نسخه‌ها
  • سیاست تغییرات
  • مهاجرت به ۲.۰
  • امنیت
  • حجم کامپوننت‌ها
  • فیلد فارسی
  • دیت‌پیکر شمسی
  • کد تأیید (OTP)
  • بازهٔ تاریخ شمسی
  • انتخاب ماه
  • شمارش معکوس
  • هیت‌مپ فعالیت
  • انتخاب استان
  • نقشهٔ ایران
  • فرم نشانی
  • انتخاب نوبت
  • ویرایش نگارشی
  • نمایش مبلغ
  • بازهٔ قیمت
  • کارت بانکی
  • رسید پرداخت
  • برگ تقویم
  • لوگوی بانک‌ها
  • ابزارهای فارسی
  • آپلود فایل
  • آکاردئون
  • آواتار
  • اسپلیتر
  • استپر
  • اسکلتون
  • اسلایدر
  • اعتبارسنجی فرم
  • امتیاز ستاره‌ای
  • انتخاب چندتایی
  • انتخاب رنگ
  • بج
  • بردکرامب
  • برگهٔ پایین
  • بنر
  • پاپ‌اور
  • تایم‌لاین
  • تب‌ها
  • تور معرفی
  • توست
  • تولتیپ
  • جداکننده و کلید میان‌بر
  • جدول داده
  • جستجو با پیشنهاد
  • چک‌باکس
  • چیپس
  • حالت خالی
  • دراپ‌داون
  • دکمه
  • دکمهٔ کپی
  • دیالوگ
  • رادیو
  • سایدبار
  • سگمنت
  • سلکت
  • سوییچ
  • صفحه‌بندی
  • قدرت رمز عبور
  • کارت
  • کارت آمار
  • کاروسل
  • کامبوباکس
  • کامند پالت
  • کشو
  • گروه دکمه
  • گیج
  • منوی راست‌کلیک
  • نمای درختی
  • نمودار
  • نمونهٔ رنگ
  • نوار پیشرفت
  • نوار ناوبری
  • ورودی
  • ورودی تگ
  • ورودی عدد
  • ویرایش درجا
  • هشدار
شروع کنید

فونت فارسی برای سایت؛ انتخاب، بارگذاری سریع و ارقام

چطور فونت فارسی مناسب سایت را انتخاب کنیم، با woff2 و font-display سریع بارگذاری‌اش کنیم، جلوی پرش صفحه را بگیریم و ارقام فارسی هم‌عرض داشته باشیم.

سپنتا پویا۴ دقیقه مطالعه

کاشی‌های سبزآبی با آیکون حروف، نماد تایپوگرافی فارسی

فونت، پرکاربردترین بخش هر رابط است: تقریباً هر پیکسلی که کاربر می‌خواند از آن ساخته شده. با این حال انتخاب فونت فارسی معمولاً سلیقه‌ای و بارگذاری‌اش معمولاً نادرست انجام می‌شود؛ نتیجه، صفحه‌ای است که اول با Tahoma باز می‌شود، بعد می‌پرد و ارقامش در جدول‌ها کج می‌ایستند.

معیارهای انتخاب فونت فارسی برای رابط

فونتی که برای پوستر زیباست، لزوماً برای رابط کاربری مناسب نیست. برای رابط این‌ها را بسنجید:

جدول مقایسهٔ معیارهای انتخاب فونت فارسی: وزن‌ها، ارقام، حروف لاتین، مجوز و حجم
پنج معیاری که پیش از انتخاب فونت رابط ارزش بررسی دارند.
  1. خوانایی در اندازهٔ کوچک. متن ۱۴ پیکسلی فرم‌ها و جدول‌ها باید واضح باشد. دندانه‌های «س» و «ش» و نقطه‌ها نباید در هم بروند.
  2. وزن‌های کافی. حداقل معمولی، نیمه‌ضخیم و ضخیم. فونت متغیر (Variable) همهٔ وزن‌ها را در یک فایل دارد.
  3. ارقام فارسی خوب و هم‌عرض. در جدول و قیمت، ارقام باید زیر هم بایستند.
  4. حروف لاتین هماهنگ. نام برند، ایمیل و کد در متن فارسی زیاد است؛ اگر لاتین فونت از جنس دیگری باشد، متن تکه‌تکه دیده می‌شود.
  5. مجوز روشن. استفاده در وب و اپ و جاسازی در فایل طراحی باید مجاز باشد.

وزیرمتن (Vazirmatn) ساختهٔ صابر راستی‌کردار، یکی از گزینه‌هایی است که همهٔ این‌ها را دارد: متن‌باز با مجوز OFL، متغیر با وزن ۱۰۰ تا ۹۰۰، و حروف لاتین هماهنگ. به همین دلیل فونت پیش‌فرض کاشی است، هرچند با یک خط CSS می‌شود هر فونت دیگری را جایش گذاشت.

بارگذاری سریع: woff2 و font-display

فونت فارسی معمولاً از فونت لاتین سنگین‌تر است، چون حروف بیشتر و شکل‌های اتصالی دارد. سه قاعده سرعت را تضمین می‌کند:

@font-face {
  font-family: "Vazirmatn";
  src: url("/fonts/Vazirmatn.woff2") format("woff2");
  font-weight: 100 900;
  font-display: swap;
}
  • فقط woff2. همهٔ مرورگرهای امروزی آن را پشتیبانی می‌کنند و از TTF بسیار سبک‌تر است. فایل‌های EOT، TTF و WOFF قدیمی را حذف کنید.
  • font-display: swap. متن بلافاصله با فونت جایگزین دیده می‌شود و بعد فونت اصلی جای آن را می‌گیرد. بدون این خط، مرورگر ممکن است تا چند ثانیه متن را نامرئی نگه دارد.
  • پیش‌بارگذاری فونت اصلی. فونتی که در بالای صفحه استفاده می‌شود را زودتر درخواست کنید:
<link rel="preload" href="/fonts/Vazirmatn.woff2" as="font" type="font/woff2" crossorigin>

ویژگی crossorigin حتی برای فونت روی همان دامنه لازم است؛ بدون آن، مرورگر فونت را دو بار دانلود می‌کند.

جلوی پرش صفحه را بگیرید

با swap، وقتی فونت اصلی می‌رسد، اندازهٔ متن کمی عوض می‌شود و صفحه می‌پرد. این پرش در معیار CLS گوگل حساب می‌شود.

دو حالت بارگذاری فونت: یکی با فونت جایگزین ناهماهنگ که متن جابه‌جا می‌شود و یکی با فونت جایگزین تنظیم‌شده
هرچه فونت جایگزین به فونت اصلی نزدیک‌تر باشد، پرش هنگام تعویض کمتر است.

دو کار کمک می‌کند:

  • فهرست فونت جایگزین درست. بعد از فونت اصلی، فونت‌هایی بیاورید که در دستگاه‌ها هستند و اندازه‌شان نزدیک است؛ مثلاً "Vazirmatn", Tahoma, system-ui, sans-serif.
  • تنظیم اندازه با size-adjust. می‌شود برای فونت جایگزین یک @font-face جدا تعریف کرد و با size-adjust و ascent-override آن را به اندازهٔ فونت اصلی نزدیک کرد. این کار دقت می‌خواهد ولی پرش را تقریباً حذف می‌کند.

ارقام: فارسی، هم‌عرض و یکدست

ارقام فارسی (۰ تا ۹) نویسه‌های جداگانهٔ یونیکد هستند و با ارقام انگلیسی فرق دارند. چند نکته:

ستونی از مبلغ‌ها با ارقام هم‌عرض که زیر هم ایستاده‌اند در کنار ستونی با ارقام نامرتب
در جدول‌ها و قیمت‌ها، ارقام هم‌عرض ستون‌ها را مرتب نگه می‌دارند.
  • همه‌جا یک نوع رقم. «۱۲ سفارش» کنار «12 محصول» شلخته است. اگر محتوا از سرور با رقم انگلیسی می‌آید، هنگام نمایش تبدیلش کنید؛ روش‌ها را در مقالهٔ ارقام فارسی گفته‌ایم.
  • ارقام هم‌عرض در جدول. در CSS با font-variant-numeric: tabular-nums ارقام هم‌عرض می‌شوند. در عددهای بزرگ تیتر (نه جدول) این کار را نکنید؛ ارقام فارسی هم‌عرض در اندازهٔ بزرگ پراکنده دیده می‌شوند.
  • جداکنندهٔ هزارگان فارسی. به‌جای ویرگول انگلیسی از «٬» استفاده کنید: ۱٬۲۵۰٬۰۰۰. تابع toLocaleString("fa-IR") این کار را خودش می‌کند.

اندازه و فاصلهٔ خط

حروف فارسی نسبت به لاتین هم‌اندازه، کوچک‌تر به چشم می‌آیند و دنباله‌های پایینی بلندتری دارند. برای متن رابط:

  • متن اصلی را کمتر از ۱۴ پیکسل نگذارید و برای متن خواندنی ۱۶ پیکسل بهتر است.
  • فاصلهٔ خط (line-height) متن فارسی را بیشتر از انگلیسی بگیرید؛ حدود ۱٫۸ تا ۲ برای پاراگراف و ۱٫۳ تا ۱٫۵ برای تیتر.
  • letter-spacing را روی متن فارسی تغییر ندهید؛ فاصله بین حروف چسبیده، اتصال‌ها را خراب می‌کند.

جمع‌بندی

فونت را بر اساس خوانایی، وزن‌ها، ارقام و مجوز انتخاب کنید؛ فقط woff2 بارگذاری کنید، swap و preload را فراموش نکنید و ارقام را یکدست و در جدول‌ها هم‌عرض نگه دارید. تنظیمات فونت و تایپوگرافی کاشی همهٔ این‌ها را از پیش انجام داده و جایگزینی فونت هم فقط یک متغیر CSS است.